Sunday Times Books LIVE Community Sign up

Login to Sunday Times Books LIVE

Forgotten password?

Forgotten your password?

Enter your username or email address and we'll send you reset instructions

Sunday Times Books LIVE

LAPA Uitgewers

@ Sunday Times Books LIVE

Archive for the ‘Book Excerpts’ Category

“The indications are that she was hanged” – read an excerpt from Martin Steyn’s Dark Traces

Dark Traces

Dark Traces is the English translation of Martin Steyn’s first suspense novel, Donker spoor. When a child is murdered, it always seems as if a light has been extinguished in a parent’s eyes.

They find her decomposing body in the veld. A teenager. She was raped and tortured for days. She was hanged.

She wasn’t the first.

The South African Police Service’s Warrant Officer Jan Magson, estranged from his son and still grieving for his wife, is assigned to the case. He has to look the mothers and fathers in the eye. He has to answer their questions. And he can’t.

Headlines question the police’s ability to protect the community from this evil. A newspaper prints a mother’s heart-wrenching letter to the killer. A father offers a substantial reward.
And every time another lead reaches a dead end, Magson finds himself looking down at another dead girl.

Winner of the 2015 ATKV Prize for Suspense Fiction, Martin Steyn’s Dark Traces deals with two sides of homicide: sadistic murder and euthanasia: killing for pleasure and killing for love.

One
March 9, 2014. Sunday.

“Yet another Sunday lunch with the family interrupted by blood and maggots,” remarked Warrant Officer Colin Menck beside him. “What a great job we have, hey, Mags?”

Behind the wheel Warrant Officer Jan Magson did not respond. He simply continued along the meandering Vissershok Road out of Durbanville, looking for the murder scene.

“Casey has embarked on a grand campaign to get a horse for her birthday. Next year, when she turns ten. Because it’s a special birthday.”

Magson glanced at the horses looking out over the white wooden fence. Further on, on the opposite side of the road, a sign indicated the turn-off to the Meerendal Wine Estate. The rest was just vineyards, the green much too vivid. He didn’t want a new docket.

“So I’m talking to myself again today.”

Sometimes Menck was like a child whose mouth had to be in constant motion, opening and closing, emitting sound. “I didn’t sleep well,” said Magson.

“I don’t ask a lot. ‘Yes’. ‘Oh’. Even a grunt will do.”

The vineyards petered out, leaving only faded brown grass. Magson glanced in the rear-view mirror. The road was empty, but his eyes lingered. The Corolla’s dust-specked mirror turned his irises an even grayer green. There were lines etched in his forehead and cracks around his eyes. At his temples, the hair was receding. His moustache was edging away from brown towards gray.

He looked away.

There were two klagtebakkies at the side of the road, white pickups bearing the South African Police Service’s logo and emergency number, blue lights on the roof and a holding area in the back. A few unmarked vehicles as well. No houses in the light brown surrounds. Magson parked the Corolla and turned off the ignition. As they got out, a uniformed officer came to meet them. They showed their identification cards.

The uniform nodded. “Warrant Officers. She’s lying some distance in.” He pointed with all five fingers extended.

“Were you first on the scene?” asked Menck.

“Yes, Warrant.”

“Who found her?”

“A birdwatcher.”

“Is he still here?” asked Magson.

“It was a woman, Warrant,” said the uniform, now looking at him. “I kept her here until the first detective took her statement. He let her go when he was done. I have her details.”

“That’s good. Is Captain Kritzinger at the body?”

“Yes, Warrant.” He removed his blue cap and scratched his black hair with the fingers of the same hand. It was glistening with sweat.

“All right. Take us to him.”

“Wait,” said Menck, “let me just fetch your bib.”

“As long as you realize you’ll have to carry it around the whole time,” grumbled Magson. “Because I’m not putting it on in this heat.”

The temperature was only part of the reason — as Menck knew perfectly well. Magson loathed the stupid crime-scene vests. Besides, it said crime scene investigator on the ones meant for the detectives.

“The blue brings out your eyes, man,” said Menck with a smile revealing his teeth.

“My eyes are green.”

They walked up to the barbed-wire fence running all along the shoulder of the road. Magson noticed no signs of rust or disrepair, but here where most of the vehicles were parked, four of the posts had been overturned.

“I take it, it was like this?”

“Yes,” said the uniform.

They followed him through the opening. No tire treads. And the gap was too small for a vehicle to fit through. Had the victim walked? Or had she been carried?

Everything in the hilly environment looked the same — brown and dead, like the tall grass brushing against the legs of his trousers. Except for the snake of reeds, most likely following a small stream. In the distance was a clump of blue gum trees. The air was dry and the smell reminded him of chili, the flakes Menck was always shoving under his nose. Sweat trickled down his neck and he wondered how much further it was to the body.

Reaching the top of a hill, Magson saw the people. Members of the Local Criminal Record Center had begun to document the scene. Captain Henz Kritzinger was in conversation with a small group of people, one of whom was the forensic pathologist — she stood out like a beacon in her white overalls and the bright orange vest with the words forensic pathology services on it.

Captain Kritzinger grimaced. “Well, do what you can.”

The LCRC member nodded and walked off.

“Captain,” greeted Magson.

“The doctor thinks we have a problem.”

“She has already begun decomposing in this heat,” said Doctor Sinette Killian, brushing an errant brown lock from her forehead, “but the indications are that she was hanged.”

“Hanged?” asked Menck. “I can’t remember us ever having a murder by hanging.”

“I can.”

“That is the problem,” said Kritzinger.

“There was a girl, around September, October last year, I think, perhaps November,” explained Doctor Killian. “There were signs of sexual assault. She was also dressed, but her panties were gone.”

“But she wasn’t one of ours,” said Menck.

“I can’t remember who the investigating officer was, but as far as I know, the docket is still open.”

Two for the price of one, Magson thought. Fantastic.

The body looked like that of a teenage girl. She was clothed in a pair of shorts and a white top with spaghetti straps, but her feet were bare. Her abdomen was severely distended with gas and the exposed skin was a brownish yellow with dark green blotches. There was a lively presence of maggots, some quite large. Thick, dark fluid had seeped from her nostrils and mouth. The smell — something resembling rotten eggs and decaying meat coupled with that sweet smell unique to humans — was so strong that Magson could taste it at the back of his throat, and he knew it would be clinging to his clothes all the way home.

Doctor Killian knelt next to the body and gently turned the girl’s head away from them. Her swollen face did not look good — the first wave of blowfly females had targeted her eyes, nose, mouth and ears to lay their eggs. But it was evident from the lush dark brown ponytail that she’d had beautiful hair. A discolored furrow was visible in areas around her throat and neck, despite the attentions of the maggots.

“The furrow is high here against the throat,” indicated the pathologist. “Then it slants upward around the sides of the neck to the back.” She looked up at Magson and squinted against the sun. “This is where the knot would’ve been.”

He walked around the body and crouched on the other side. Blowflies buzzed around the girl, touching down, lifting off. The frenzied maggots were eating as if they knew their time was running out. The girl’s clothes were not torn. Everything was where it should be. “And you say it looks like the previous one, Doc?”

“I’d like to do the post mortem first and have a look at my report on last year’s case, but murder victims who were hanged are extremely rare, as you’re well aware. Death by hanging is pretty much always suicide. So it would be quite a coincidence if we’re looking at two different killers.”

“Coincidence,” said Magson. “Not likely. How long do you think she’s been lying here?”

“Five to eight days maybe.”

He placed his hands on his knees and pushed himself erect. All his hinges were in need of a few squirts of Q20. The left knee could do with some new parts.

Menck was looking around, rubbing his short dark brown hair, then stroking his moustache and goatee. “It’s far to those bloekomtrees. If she was hanged there, why drag her all the way over here?”

Doctor Killian rose as well. “There are indications that she had been bound.”

“But he untied her,” said Magson. “Probably after. No rope left with the body.”

“Feels more like a dump site,” said Menck.

“What’s the birdwatcher’s story?”

“She saw some or other bird and told her husband to stop,” said Captain Kritzinger. “Got out and followed the thing to hell and gone, binoculars in one hand, bird guide in the other. Her husband says it’s the story of his life.”

“And then she found the girl.”

“Hmm. I don’t think the husband will be stopping for a bird again any time soon.”

Menck chuckled.

Magson looked back towards the road, despite the hills hiding it from view. “I’m wondering about the fence.”

“Did he break it,” asked Menck, “or find it that way?”

“LCRC will have a look in any case,” said Kritzinger.

“Hanging.” Magson turned his attention back to the ugly furrow in the girl’s neck.

“It’s not just a way to kill someone. It’s also a form of execution.”

Book details


» read article

“The sound of gunshots shattered the stillness of the night” – read an excerpt from Chanette Paul’s Sacrificed

Caz Colijn receives a phone call from Belgium that tears her out of her reclusive life. In Belgium, where she tries to trace her and her daughter’s family origins, it becomes clear that that country’s colonial past has had as much impact on her life as the apartheid years in South Africa did.

Sacrificed

Read an excerpt from Chanette Paul’s riveting Sacrificed here:

Prologue
17 January 1961
Katanga, Congo

The night air reeked of savanna dust, sweat and fear. Of betrayal, greed and the thirst for power. A stench Ammie knew well.

César’s left hand gripped her arm. The right hand was clenched around her jaw.

“Watch, bitch,” he hissed in her ear. “Watch!”

Elijah stood under an acacia, a hare in the headlights. It was new moon. At the fringes of the pale smudge between somewhere and nowhere loomed the vague shapes of more trees. Somewhere to the left something rustled in the tall grass. A jackal howled in the distance, its mate echoing the mournful cry.

A command rang out, followed by the distinct sound of four rifles being cocked. She wanted to close her eyes but she kept staring as if her eyelids were starched.

Elijah coughed and spat out a gob of bloody mucus. His vest, once white, was smeared with soil, sweat, saliva, blood. One shoe was missing. He wasn’t looking at the soldiers with their rifles. From behind the lopsided spectacles on his battered face his eyes searched out her own. The glare on the lenses made it impossible to read the expression in his eyes.
Another command. Rifles raised to shoulders.

Sweat rolled down Elijah’s temples. He strained against the ropes, tried to find some slack around his wrists and ankles but finally gave up. His knees twitched. His calves trembled. His lips were fixed in a stiff grimace.

Everything seemed surreal — what she was witnessing now, as well as the events of earlier that evening.

On her way to Elijah’s house to warn him, she had seen the column of smoke from a distance. When she arrived at what had been his house it was clear that nothing had escaped the inferno. Not his desk, with all his documents, nor the shelves with the books he valued so highly. Not the photograph, taken in better days, of Elijah and Patrice Lumumba laughing together. Not even his Immatriculation certificate, the one piece of paper that, only a year ago, had been worth more than gold to every évolué: the passport to a better life.

When a vehicle had pulled up beside her and she was dragged inside, none of the spectators feasting their eyes on the mayhem had lifted a finger to help her.

Now, in these moments before the inevitable took place, Elijah stopped being the eternal student, the teacher, the philosopher. He was no longer Patrice Lumumba’s friend, mentor and critic. Or the man who had helped feed, clothe and educate so many orphaned children. No longer the optimist who would simply face the odds and keep going.

He was just a man in a soiled vest, his spectacles tilted at an odd angle.

A man who knew too much. Who had too much influence on Lumumba.

Who had become a complication.

But more than anything, he was the man who loved her.

Another command. The words failed to get through to her, but the intention behind them was unmistakable.

The vice-like grip around her arm and chin tightened.

Did Elijah, at that moment, still believe in God’s will? The will of a God who had saved Abraham when he had been on the point of offering his son, but had not granted his own Son the same salvation? Nor Elijah today.

The sound of gunshots shattered the stillness of the night. Ammie screamed as if it were unexpected. And maybe it had been. Maybe she didn’t really believe that these white savages, that César, could be so debased.

Elijah’s body jerked, spun to the right, fell against a tree trunk and collapsed in a heap in the shallow grave he’d probably had to dig himself earlier that day. Flesh, sinew and bone serving no further purpose. Blood pumping through the heart one last time colored the vest crimson, hiding the smears of dust and saliva.

César shoved her aside. Pain shot through her knee and elbow as she fell on the gravelly earth, grass blades scratching her arms. César wiped his hands on his trousers as if they were contaminated. For a moment his pale blue eyes met hers before a stream of saliva shot from his mouth and splattered against her cheek.

Dimly she became aware of the sounds of Elijah’s body being covered with clods and rocks and gravel.

For a brief moment her world tilted.

“Elijah!” More than a scream, it was a raw sound from a place she hadn’t known existed.

The first boot struck her side. The second, her shoulder.

“Whore!”

Somewhere an owl was calling its mate.

The next kick exploded against her temple.

The pool of light grew dim, giving way to the mysterious sounds of nocturnal Africa.

One
Monday, September 1, Present day
Caz
Overberg, South Africa

Tieneke’s voice was as clear as if she were calling from the neighboring smallholding, instead of six thousand kilometers away. The words got stuck somewhere in Caz’s ear, their meaning distorted by some tube or bone or anvil. Tieneke? After so many years?

“I said: Mother is at her last gasp,” her sister repeated when Caz failed to react. Tieneke was impatient, even in this situation.

Caz remembered that about her. Though she had actually forgotten.

“I didn’t know Mother was still alive,” she finally found her voice. “She must be well into her nineties.”

“Ninety-eight. She’s been relatively healthy and quite lucid for her age until just a few days ago, when she suddenly went downhill. But she won’t hear of a nursing home. Not that I’d consider it. I’ve been taking care of her for most of her life, after all. Why not see it through to the end?” Reproach lay like thick sediment in Tieneke’s tone.

With unseeing eyes Caz stared at the splotch the Cape robin had left on the corner of the desk. Bloody cheek, eating Catya’s pellets, and then shitting all over the house.
What could she say to Tieneke? I’m sorry to hear Moth¬er is dying at the ripe old age of ninety-eight? I’m sorry you never got married—at sixty-five you’re probably too old now? I’m sorry I didn’t try to make contact again after being chased away like a mangy dog when I needed you most thirty-one years ago?

“Why are you telling me this, Tieneke?” The question sounded heartless. Would have been heartless in any other circumstances. Probably still was.

“Mother wants to see you before she dies.”

Everything fell silent—the sound of the wind in the wild olive tree, the din of birds, the soft hum of the computer—as if she had been robbed of her hearing in one fell swoop.
“What?” The word flew from her mouth.

“We don’t have much time. You’ll have to get a Schengen. Go to the Belgian Consulate. I presume you have a passport. You have to buy your plane ticket before applying for the visa. You probably don’t want to waste your time in Dubai or Istanbul, so forget about Emirates or the Turkish airline, even if they do fly to Brussels. KLM has a direct flight to Amsterdam and from there you can take the train to Ghent-Dampoort. It takes about three hours. You’ll have to change trains at Antwerp Central. From Ghent-Dampoort you take bus number three. Get off at . . .”

“Tieneke!” The sharpness in her voice stemmed the flood. Caz drew a deep breath, tried to calm down. “Why does Ma Fien want to see me?”

A deep sigh came down the line. It began in Ghent, trav¬eled through Belgium, across half of Europe, down the length of Northern Africa, Central Africa, Southern Africa, and found its way to the cottage at the foot of the Kleineberg in the Over¬berg district.

“I don’t know. She won’t say. She gets terribly upset if I mention the possibility that you might not come. Is that how you want Mother to meet her Maker? So unfulfilled?”

Why should I give a damn about Josefien Colijn’s lack of fulfilment, Caz was tempted to ask. After all, Fien didn’t give a damn three decades ago when she turned her back on her month-old granddaughter along with Caz and sent them out into the world to face scorn and humiliation. But this Tieneke knew. She had been there.

The jacarandas had been blossoming in Pretoria. Also the one in front of her childhood home, where she turned for one last beseeching look at the two women on the porch. Stunned that her mother and sister could send her away like that, refusing even to hear her side of the story. Not allowing her to cross the threshold of the house where she had grown up.

The two of them just stood there. Floral dresses stretched tight over plump figures. Tieneke with the first signs of gray in her wispy blonde hair. Fien’s hair snowy white, stiffly permed. Longish faces, pale blue eyes, lips pursed over yellow teeth sprouting haphazardly from both sets of gums—a legacy of cruel genes.

Lilah had whimpered in her arms. And just then a jacaranda blossom had floated down and settled on the dark hair. That was how she got her new name: Lila, which later became Lilah when her modeling career took off. Hentie had wanted to call his daughter Johanna Jacomina, after his paternal grandmother, but Hentie’s father had forbidden him to have the baby registered. Just as well.
“Cassie, please.” These were possibly the hardest two words Tieneke had ever spoken in her life. The image of the women on the porch faded.

“Please what? Why now? Not once in the eleven years before you returned to Belgium did either of you call me or try to find out how I was doing. I had to learn from an at¬torney that you had gone back to Belgium and were living in Ghent. Not a single word after that either. And now you expect me to drop everything and fly over there?”

“I followed Lilah’s career.”

Anger robbed Caz of breath. For a moment everything grew dim. “Is that what this is about? Lilah’s success? Are you after her money?”

“Don’t be ridiculous. We live comfortably. You know we believe in sobriety.”

Sobriety? Make that bloody stinginess. Caz had been eighteen before she could choose her own dress for the first time, a dress that wasn’t a Tieneke hand-me-down. One that didn’t have to be taken in and the hem let out to cater for the difference in weight and height. Caz had been a gangly giant in a family of chubby short-arses.

She took a deep breath. “Sorry, Tieneke, no go. Give Ma Fien my best, but I can’t travel halfway around the world just because she’s dying. I may be many things, but I’m not a hypocrite.”

Silence hummed across thousands of kilometers before Tieneke cleared her throat. “I think she wants to tell you the truth.”

“Truth?” The computer’s screensaver began its little dance. Multicolored bubbles rolling across the freshly translated text added to the out-of-body feeling that took hold of her. “What do you mean?”

“Come over here and find out, Cassie. Before it’s too late. I was only eleven when you were born. Only Mother can tell you.”

“Tell me what?”

“Who your biological parents are.”

“My what?”

“Your birth mother didn’t want you, so Mother and Father took pity on you and offered to raise you. That’s all Mother said at the time. It’s all I know. You can contact us through the attorney to tell us when you’ll be arriving. Mr. Moerdyk, in case you’ve forgotten. In Pretoria. Good day, Cassie.”

The line went dead. The silence was pitch black. Like the spots dancing in front of Caz’s eyes.

Book details


» read article

‘The world is a very beautiful place; it’s humankind that makes it ugly’ – Read an excerpt from Flesh and Blood

‘The world is a very beautiful place; it’s humankind that makes it ugly’ – Read an excerpt from Flesh and Blood

 

Flesh and BloodVlees en bloedLAPA has shared an excerpt from the newly released Flesh and Blood, the true story of two sisters whose day job is cleaning up crime scenes, written by award-winning freelance journalist Riette Rust, with Eileen de Jager and Roelien Schutte.

Flesh and Blood is the sequel to the bestseller Blood Sisters, which was released in 2012, and is also available in Afrikaans as Vlees en bloed.
 

Crime writer Martin Steyn says the book is “fascinating” and “written with great detail, compassion and humour”.

The excerpt examines the psychological toll of what the sisters experience every day.

Read the excerpt:

Extract from Flesh and Blood, Riette Rust (LAPA Publishers, 2016)

Psychopaths and narcissists have a lack of empathy. The rest of us are deeply traumatised by the things the Blood Sisters have to confront on a daily basis. Not to mention the two of them. But if you had asked Eileen three years ago whether she was suffering from post-traumatic stress, she would probably have denied it. “I think I’m in denial because I’m someone who doesn’t fall apart easily,” she confesses now. “My colleagues need me every day to help with their franchises, their planning, and their work. I can’t afford to take a week off and tell them to make do on their own.”

But at least Eileen is aware of her stress levels and tries to de-stress as far as possible – especially since her colleagues have started noticing that she’s not a hundred percent herself anymore. “Apparently I come across as being ‘cold’.” This is in stark contrast with how people would normally describe her – as a warm, caring person. “I also have a shorter fuse,” she confesses.

Roelien acknowledges that she too is exhibiting symptoms of post-traumatic stress. “I experience terrible moods and outbursts. One minute I’m fine, and the next I am storming out just to clear my head for ten minutes,” she says. “At other times I feel sorry for myself, and I think the whole world is against me.” Sometimes she gets sad or angry about it, and at other times she may even think that she’s silly to feel that way.

There are also other signs that indicate that the Blood Sisters sometimes experience high levels of stress. Although Eileen’s nightmares have decreased she still struggles to get a good night’s sleep. “For a long time now I haven’t been able to lay my head down on the pillow and sleep soundly until the next morning,” she confesses. “I usually wake up in the middle of the night thinking that I’ve heard something. Then I get up to check it out. It really irks me.”

This Blood Sister says she doesn’t want to dream that there are criminals in her house, or about a shooting, murder or suicide every night. Neither does Roelien. And she gets terrible nightmares. “I’d dream that I’m lying in a pool of blood, and can’t get up or escape. Or I’m at a scene, but I’m standing still and can’t run away. There’s always some danger approaching me, and then I fail to get away.”

In her dreams, Roelien also sees herself inside the houses where the crimes have taken place. “It’s usually dark, but I never know where to switch on the lights. I feel my way around. And I slip around in lots of blood.”

The morning after such a nightmare, she finds herself in a peculiar mood, Roelien says. “I don’t feel like doing anything. But then you have to pull yourself together again and remind yourself that it was just a dream. You simply have to put it behind you.” When she wakes up from a nightmare, there’s nothing for it but to have a glass of water.

Eileen likes to relax with a good book – particularly science fiction, or a Wilbur Smith. “I need to derail my thoughts from what I see on a daily basis – blood, pieces of brain, bones and teeth.” The more gruesome or gross the events she’s had to experience that day, the more she wants to see beautiful things afterwards, Eileen says. “My favourite search words to Google are ‘something beautiful’.”

Doesn’t this kind of work make you cynical and bitter? “Yes, getting cynical and bitter is very easy,” Eileen acknowledges. That’s why she specifically looks out for beautiful things on her way home from work every day. “The world is a very beautiful place; it’s humankind that makes it ugly.”

Roelien says she often feels as if there is no beauty left in the world – “people are doing a good job of destroying everything”. But, just like Eileen, she purposefully decides to look out for beauty. “You’ve got to be able to tell yourself: You know what? There are also positive things in the world.”

That’s not to say that the Blood Sisters don’t have lots of fun too. Roelien laughingly tells of the day she had to lean over a bucket to reach some chemicals. She continued cleaning up but the blood on the bucket rim had left and image on her overall – that of a smiley face. “A crime scene is supposed to be a serious place. It’s all about respect.”

But it doesn’t take long to be yanked back to reality again. It may be the smell in a butchery, or of a chemical substance the refrigerator in a shop has been cleaned with. That may be all it takes to transport you back to a crime scene, the Blood Sisters say. “Right there in the supermarket, you sometimes relive every bloody detail again.”

So what keeps them on their feet emotionally? “Sometimes it may not work, but we purposefully try to forget the details of the scenes. There is no other way to manage such horrors.”

WHAT DO THE EXPERTS SAY?

No two people react to traumatic events in the same way, says registered counsellor Jacobie Müller. “In fact, only about 3% to 6% of the population suffer from post-traumatic stress disorder.”

Different people have different processing mechanisms. If you often talk to others about what you’ve seen or experienced, or cry about it, or perhaps handle the trauma with black humour, you’ll be more resilient, meaning you will be able to bounce back to normality faster than others, she says.

You may also get used to the trauma you have to confront daily. “In such a case you are desensitised; it doesn’t affect you as much as it used to.”

Even if you don’t have such good processing mechanisms, you may be able to remain calm during a traumatic situation, but will experience shock afterwards, like starting to shake, or your blood pressure may fall rapidly.

Jacobie says there are different signs indicating post-traumatic stress: You may get flashbacks or nightmares. “Bloody dreams may be a sign of unprocessed aggression. You may subconsciously attach value to people, and then get angry because they’re being killed in such gruesome ways day after day.”

You may appear “colder” than before, have a shorter fuse, experience outbursts, look for comfort in food, or suffer selective memory loss. Because you are subliminally anxious, you don’t remember things such as whether you’ve indeed locked the door or not. You may also be more aggressive than usual and get irritated more easily, especially if you deny that the traumatic events have had an effect on you. Due to anxiety and depression you may burst into tears more easily than usual, and cry for much longer than you normally do, for instance when watching a sad movie.

Book details


» read article

“Daar is geen kos nie, ook nie verder wes nie” – Lees ’n uittreksel uit Immer wes deur Irma Joubert

Irma Joubert

 
Immer wesIrma Joubert se jongste historiese roman Immer wes, die eerste in ‘n beplande trilogie, was een van die gewildste boeke van 2015, al is dit eers laat in die jaar gepubliseer.

Hierdie aangrypende verhaal strek oor die twee Wêreldoorloë en eindig uiteindelik, via Suid-Afrika, in Namibië. Dit fokus, nes die volgende twee romans, op die lyding van vroue en kinders en vertel van Hildegard, ‘n Oos-Pruisiese adellike dogtertjie wat die verskrikking van oorloë twee maal oorleef – om nie eers te praat van die een wat in haar hart woed nie.

Vir ‘n proestukkie van Joubert se jongste werk, lees ‘n uittreksel uit Immer wes:
 

* * * * * * *

 

Op Woensdag 16 Mei begin die eerste krane weer drup.
  Esther dans in die rondte van vreugde. “Die water kom, die water kom,” sing sy.
  Hulle vang die water drupsgewys op en bêre dit in potte en emmers.
  “Ek wil vandag saamgaan as jy voorrade gaan koop, Andreas,” sê Hildegard die volgende dag. “Jy het gesê dis nou ordeliker. Die weer is goed en ons kan nie vir Esther langer binne hou nie.”
  Hulle stap rustig deur die strate, verby die puin van eens deftige huise, verby die wrakstukke van uitgebrande tenks, gestroopte karre, weermagjeeps vol koeëlgate. “Die bomme het die karre flenters geskiet,” sê Esther.
  Nader aan die stad is die geboue swart gebrand, die vensters aan skerwe. Ou rommel lê in hope, gewone huisafval, stukke beton, verwronge ysterstawe. Oral skarrel rotte.
  Die bome is vol koeëlgate, stukke takke lê afgeskeur.
  “Hoekom wil die bomme die bome doodskiet?” vra Esther.
  Sy en Esther wag in die lang ry voor die bakkery, die geur sê dat daar tog wel weer brood gebak word.
  “Wat weet julle van ons mense wat in Noord-Nederland was?” vra Hildegard.
  Niemand weet iets nie. Behalwe dat Duitsland amptelik oorgegee het en dat Hitler dood is – of so dink hulle.
  Die hele Oos-Pruise, ook Königsberg, val nou onder die Sowjetunie, vertel die mense. Vlugtelinge stroom steeds in, honderde duisende mense.
  “Waar gaan julle heen?” vra die mense.
  “Verder wes, êrens.”
  “Daar is geen kos nie, ook nie verder wes nie.”
  “’n Hongerdood op pad is beter as waar ons vandaan kom,” antwoord die vroue met die doeke om hulle koppe. Hulle stoot hulle waentjies en slof moeisaam voort.
  “Ek weet nie hoe hulle oor die Elberivier gaan kom nie,” skud ’n ou man in die ry kop.
  Andreas het ’n bietjie sout en olie gekry, twee sakke meel en vier blikkies groente. Ook ’n stuk vleis. “Dit kan miskien perdevleis wees, Hildegard,” maak hy verskoning, “maar dis darem skoon en vars.”
  “Ek sal maklik ’n hele perd kan opeet,” sê Esther beslis. Andreas het nog iets uitgevind. “Blykbaar het Noord-Nederland, ook Arnhem, in die hande van die Duitsers gebly tot ’n week of twee gelede. Toe eers het die Geallieerdes daar ingetrek.”
  “En ons magte wat daar was?” vra Hildegard angstig.
  “Niemand weet nie. Dit klink asof hulle ordelik onttrek het, maar niemand weet regtig nie.”
  Sy is oorhaastig om by die huis te kom. ’n Week of twee gelede? Beteken dit dat haar Karl-kind enige tyd by die huis kan aankom?
  Sy is bang dat dit te goed is om waar te wees.
  Hulle wag vir meer as ’n week. Karl daag nie op nie.
  
Sy staan in die broodry toe sy dit hoor. Iemand, soos die stadsroeper met sy klok vanuit die Donker Middeleeue, loop deur die strate.
  Hy gaan staan op elke straathoek en lees dit uit: “Almal tussen vyftien en sestig moet by die Rathaus vergader vir werk.”
  Sy loop met die kos in haar stootwaentjie en die nuwe gedagte in haar kop huis toe. “Ek moet dit probeer, Andreas. Ek het ’n kind om te versorg.”
  “Ek het al gesê ek sal sorg.”
  Sy kan dit nie sê nie, maar hy is oud, die oorlog het hom nog ouer gemaak. En haar kind is nog nie eens ses nie. “Dankie, Andreas, ek waardeer dit opreg. Maar ek moet ook probeer.”
  Hulle val die volgende dag saam in die ry. “Ouderdom?” vra die beampte.
  “Vyf en veertig.”
  Hy trek sy mond skeef. “Kwalifikasies?”
  “Ek praat Russies.”
  “Formele kwalifikasies?” Meester Rosenberg wat in die bedompige skoolkamer vir hulle geskiedenis probeer leer het? Dreikaisersbund, Zweikaisersbund, Dreibund, Berliner Kongress, Entente Cordiale, Triple Entente . . .
  “Geen,” antwoord sy.
  Die amptenaar gooi haar vorm op die groot hoop langs hom neer. Hy bekyk Andreas skepties. “Onder sestig?” vra hy smalend.
  “Ek is ’n mediese dokter, ek het my kwalifikasies hier,” sê Andreas. Sy hand bewe effens toe hy sy papiere uithou.
  Die amptenaar neem nie die papiere nie. “Ouderdom?”
  “Drie en sewentig.”
  Hy kyk nie verder na Andreas nie. “Volgende!”
  Hulle stap stil na die kantore vir oorlogsinligting.
  “Miskien is ons hier gelukkiger,” praat Andreas haar moed in.
  “Ek is vreeslik honger,” sê Esther.
  Hulle vul weer vorms in. Die vrou gee vir hulle papiere met lyste en lyste name. Hulle soek die ganse middag lank, en vind wel die naam Oswald von Stein, Russiese krygsgevangene. Maar die inligting dateer nog uit 1943. Niks daarna nie.
  Nêrens is enige teken van Karl von Stein nie.
  “Hy kon tog nie van die aarde af verdwyn het nie?” pleit Hildegard toe hulle skemeraand terugstap huis toe.
  
  Die elektrisiteit is skielik terug. Nie drupsgewys soos die krane nie. Volsterkte. Dit verdwyn wel met tye weer, maar kom elke keer weer terug.
  Die radio kry ook weer stem. “Dis Maandag 28 Mei en hier volg die nuus . . .”
  Dit is hoofsaaklik plaaslike brokkies. Nuwe rantsoenkaarte is beskikbaar. Benewens kosvoorrade sal sekere rantsoenkaarte ook sakkies sement beskikbaar maak.
  Almal tussen vyftien en sestig kan by die Rathaus aansoek doen vir werk.
  Die elektrisiteit sal op Woensdag 30 Mei onderbreek word vir instandhoudingswerk.
  En tussendeur, asof terloops: Die as van miljoene Jode wat in konsentrasiekampe in die ooste verbrand is, is gebruik vir bemesting.
  Hulle eet brood en geblikte vleis.
  Laat in die nag luister sy en Andreas na die strelende klanke van Beethoven se Klavierkonsert Nommer 5 in E-mol-majeur.
  Hulle gaan byna daagliks na die Rathaus om te hoor van werk: niks.
  Hulle soek deur die nuutste lyste by die inligtingskantoor: niks.
  Hulle weier om moed te verloor.
  Buite in die strate bars die bome oop in nuwe groen blare.
  Die vroue van Berlyn begin die rommel met grafies opruim, sommige werk met die kaal hande. Hulle ry die rommel op stoot- of trekkarretjies weg na die ashope.
  Die vroue kap die murasiestene skoon, stapel dit weer opmekaar. Hulle gee emmers vol nat sement van hand tot hand na mekaar toe aan. Hulle bou skuilings teen die wind en reën.
  Die vroue skoffel die voortuine skoon. Hulle buk en plant groentesaad in die goeie grond.
  Die vroue van Berlyn het uit die gate onder die aarde gekruip. Hulle sing terwyl hulle werk: “Heilig, heilig, heilig, Herr, allmächtiger Gott . . .”

 

* * * * * * *

 

Lees ook:

 

Boekbesonderhede


» read article

Die ideale rolverdeling vir Opdrag van oorkant deur Alta Cloete – sou dit verfilm word

Na aanleiding van Helen Schöer se resensie van Alta Cloete se roman Opdrag van oorkant – waarin sy sê “dié boek sal ’n wonderlike Afrikaanse kunsfliek maak” – het Books LIVE en LAPA ‘n kompetisie geloods om uit te vind wie dink lesers sal die verskillende rolle vertolk.

 

* * * * * * * *

 

Opdrag van oorkantWanneer die bejaarde boer, Theresa Beyers se eksman, die geliefde Afrikaanse skrywer Coenraad Beyers sterf, bring die ongewone versoeke in sy testament haar te staan voor die vrou vir wie hy haar verruil het. Vir albei wag daar egter ’n verrassing in die vorm van die jong en swanger Cheryl-Anne Fortuin, wat toe veel meer as Coenraad se persoonlike assistent was. Ook Anna Philander, wat oënskynlik bloot die Beyers-gesin se huishulp was, kom prominent na vore.

Met die strooi van sy as op sy geboorteplaas en die boektoer om sy outobiografie bekend te stel, word die vroue gedwing om hulle verhouding met Coenraad, hulle foute van die verlede en hulle drome vir die toekoms te konfronteer.

Die boekgesprekke word gelei deur Coenraad se uitgewer Anthonie Binedell, self bejaard en klaarblyklik ernstig siek. Aanvanklik dien hy bloot as katalisator, maar hy word spoedig dieper betrek by die vroue se komplekse verhoudings.

Ten spyte van hulle diepgaande verskille word Theresa, Anna, Lisa en Cheryl-Anne in ’n ongemaklike eenheid saamgesnoer deur die wete dat hulle deelname aan die boektoer vir Cheryl-Anne in staat stel om ’n finansiële toekoms vir haar kind te verseker. Beide Theresa en Lisa word opnuut gedwing om hulle kinderloosheid in die gesig te staar en vind ook die rede daarvoor uit.

Die skrywer ondersoek die onregverdige mag wat ’n geliefde uit die dood oor die agtergeblewenes kan hê en stel ook die vraag of almal in die Nuwe Suid-Afrika werklik al so gelyk is soos ons graag wil glo. Die tema van verganklikheid staan ook sentraal in die verhaal.

 

* * * * * * * *

 

Die antwoorde het ingestroom, maar ons het die meeste gehou van Danica Gouws se voorstelle en daarom is sy die gelukkige wenner van ‘n LAPA-boekpak. So lyk haar rolverdeling vir Opdrag van oorkant, sou dit verfilm word:

Coenraad Beyers

Dawid Minnaar


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Anna Philander

Sharlene Surtie-Richards


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Theresa Beyers

Antoinette Kellerman


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Lisa Beyers

Heléne Lombard


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Cheryl-Anne Fortuin

Tammy-Anne Fortuin


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Anthonie Binedell

Marius Weyers


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Willem Smit

James Alexander


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Stem julle saam met haar keuse? Laat weet ons op Facebook, Twitter of in die kommentaarspasie hieronder!

Indien jy nog nie Cloete se jongste roman gelees het nie en nou lekker nuuskierig is, hier is ‘n uittreksel uit Opdrag van oorkant:

 

* * * * * * * *

 

   Theresa tel die aand net mooi haar breiwerk op toe die telefoon lui. Dis nog skaars herfs, maar hulle het alreeds die verwarmer uit die gangkas loop haal. Sedert die tyding van Coenraad se dood hier aangekom het, kry sy alewig koud. Dit laat haar teensinnig dink aan daardie eerste winter nadat hy weg is, sy was liggaam en siel deurdrenk van die koue. “Sal jy vir ons kry, Antjie? Dis tog seker maar een van jou kinders.”
   “Is net moeilikheid as hulle so baie bel.” Anna skuif haar hekelwerk eenkant toe, die bont kombersie bly hang in vrolike voue oor die stoel se armleuning. Sy staan swaar uit die leunstoel op. Antjie het onder haar oë oud geword, nog kleiner geword, ’n bietjie krom. Die jare wag inderdaad vir niemand nie. Maar Antjie het vyf kinders en ’n wavrag kleinkinders wat oor haar gaan treur as sy die dag haar twee oë vir ewig sluit. Sy het niemand nie.
   Hoe het dit gebeur dat sy so diep alleen geword het? As Coenraad haar nog ’n kind gegun het . . . Nee.
   “Jou moeilikheid, nie myne nie.” Anna bring die koordlose foon met ’n flikkering in die oë nader.
   “Wie?” vorm sy met haar mond terwyl sy teensinnig die ding aanvat. Sy het nie ’n goeie gevoel hieroor nie. Sy het nie ’n goeie gevoel oor enigiets wat haar lewe in die onmiddellike toekoms kan inhou nie.
   “Hallo.”
   “Theresa? Anthonie hier. Hoe gaan dit?”
   Amper laat val sy die foon. Anthonie Binedell. Die ene hartlikheid, ná soveel jare. Wel, van haar moet hy nie hartlikheid verwag nie. “Jy wil nie regtig weet hoe dit met my gaan nie.”
   “Dis ’n wonderlike geleentheid wat Coenraad julle gee, Theresa.” Ewe sagmoedig, klink nogal nie of hy op die oorlogspad is nie. Dalk het hy ook maar nie ongeskonde deur die jare tussenin gekom nie, het die lewe hom ook intussen ’n bietjie gemaal en die harde kantjies afgeslyt.
   “Geleentheid om te wat? Om my vuil wasgoed in die openbaar te loop was en mooitjies uit te hang vir die hele land om te aanskou? En dit vir geld?”
   “Geleentheid om iets van Coenraad se lewe te leer, om hom van voor af te leer ken. Om vir Lisa en Cheryl-Anne te leer ken en dalk ’n klein bietjie te leer verstaan. ’n Bietjie te toer, in lekker gastehuise te bly, Coenraad se lesers te ontmoet. Genoeg geld te verdien om jou oudag in weelde deur te bring.”
   “En hoekom sou ek nou ’n enkele een van dié goed wou doen? Ek is doodgelukkig waar ek is, dankie.”
   “Wanneer was jy laas van die plaas af weg, Theresa? Wanneer het jy laas mooi aangetrek en iets lekkers gedoen? Die lewe is kort, weet jy?”
   Eeue gelede. Wel, behalwe vir die mooi aantrek, dié het sy een keer vir Coenraad se strooi gedoen en nou is dit verby. Verder as kerk toe, bank en koöperasie toe kom sy nie juis meer nie. “Wat weet jy van my lewe? Dit het niks, maar niks met jou te doen wanneer ek laas wat gedoen het nie.”
   “Coenraad het steeds vir jou omgegee, Theresa. Hy wou vir oulaas vir jou iets besonders doen, vir jou iets gee.” Die man het altyd ’n mooi stem gehad. Dis dieper, growwer nou, maar op ’n manier inniger. Die ouderdom gaan genadiglik niemand verby nie.
   “Coenraad skuld my niks. Hy het my destyds die plaas gegee.” En hy wou haar nie ’n kind gee nie. Een mislukking, en hy – wat nie die skandekind onder sy hart gedra en in die wêreld ingeworstel het nie – het nie kans gesien vir nog ’n keer nie.
   “Hy het al die jare skuldig gevoel omdat julle kinderloos gebly het.” Klink of Coenraad vir Anthonie dinge gesê het wat hy liewer vir sekere ander mense moes gesê het.
   “En toe loop maak hy ’n kind by ’n skepseltjie wat self nog ’n kind is.”
   “Cheryl-Anne is amper dertig, Theresa. En allesbehalwe ’n skepseltjie. Sy is ’n hoogs begaafde vrou wat nog ver gaan kom in die boekbedryf.”
   “Natuurlik, ja, deur vir die res van haar lewe op Coenraad se rug te ry.”
   “Wanneer het jy so ’n ou suur vrou geword, Theresa?” Coenraad het destyds gelag vir Anthonie se reguit manier van doen. He doesn’t call a spade a spade, he calls it a fucking shovel, het hy graag gesê. Destyds was sy geïrriteerd en in die gesig gevat oor die kruheid, dit was jare voor sy self die ontladingskrag van die f-woord ontdek het.
   “Ek is nie ’n suur . . .”
   ’n Sagte laggie wat haar nekhare orent laat staan van irritasie. “Jy is, Theresa, jy klink nie na ’n gelukkige mens nie. Luister na jouself, dink ’n bietjie. Moenie hierdie present van Coenraad van die hand wys nie, ek vra jou mooi.”
   “Jy kyk maar net na jou eie bankbalans, Anthonie.”
   “Natuurlik, ek is ’n besigheidsman. Maar Coenraad was ook my vriend, dit weet jy tog. Hy het al die jare my vriend gebly. Ons het heel dikwels oor jou gepraat, weet jy?”
   Sy wil definitief nie weet nie. “Oor my? Vir wat?”
   “Jy was Coenraad se eerste liefde, Theresa.”
   “Wel, helaas nie sy laaste nie.”
   “Jy sal beter verstaan as jy die boek lees.” Natuurlik ken hy die boek soos die palm van sy hand, hy het die ding help maak. Hy weet wat in Coenraad se kop aangegaan het, hy weet dinge wat sy nie weet nie. En wat sy nie weet of sy dit wil weet nie. Die gevoel van uitgesluit wees, van in die duister wees, is nie ’n lekker gevoel nie.
   “Ek wil nie die boek lees nie. Ek wil nie saam met julle deur die land toer en oor Coenraad praat nie.” Wat natuurlik die keuse van ’n lafaard is. Maar besonder dapper voel sy nou regtig nie. Eerder bang, vrekbang, soos een wat in die donker staan en tas en nie weet waar hy ’n geraamte gaan raakvat nie.
   “Dink weer, Theresa, dink goed.” Ja, daardie stemtoon onthou sy. Baie redelik, as hy reken dis nodig. Vir Coenraad kon hy daardie tyd om sy pinkie draai. Sy onthou vele gesprekke langs die kombuistafel, gesprekke wat uiteindelik daartoe gelei het dat Coenraad kastig tydelik van die plaas af weg is. En kort voor lank het tydelik permanent geword.
   “Tot siens, Anthonie.”
   “Tot wedersiens, Theresa.”
   Sy loop reguit na die drankkas toe, bedink haar toe en gaan skakel maar liewer die ketel aan. Sy sal Coenraad nie toelaat om haar op haar oudag tot drank te dryf nie.

Boekbesonderhede


» read article

Lees ’n meesleurende uittreksel uit Chanette Paul se nuwe spanningsroman, Offerlam

 
Offerlam“Spanning, romantiek en die geheimenis van onsienlike dinge is Chanette Paul se forte. In Offerlam voer sy dit verder na magsug, hebsug en heerssug wat tot in die derde geslag oorgedra word.”

Só skryf Jeanette Ferreira oor Chanette Paul se jongste spanningsroman, Offerlam.

Hierdie aangrypende verhaal speel in Suid-Afrika, die destydse Belgiese Kongo (nou die DRK) en in België af en is die eerste boek in ‘n tweeluik wat opgevolg word deur Offerhande.

Lees ‘n meesleurende uittreksel uit Offerlam, maar wees gewaarsku: Jy sal daarna móét haas na jou naaste boekwinkel want jy sal eenvoudig nie anders kan as om verder te lees nie!

Die Kongo, 1961: ʼn Man word koelbloedig vermoor en sy geliefde word vir dood agtergelaat.

Drie en vyftig jaar later kry Caz Colijn ʼn oproep wat haar kluisenaarsbestaan uit mekaar ruk …
 

* * * * * * *

 

17 Januarie 1961 – Katanga

Die naglug stink na savannestof en sweet en vrees. Na verraad, gierigheid en magsug. Koloniale Afrika se vrot asem. ’n Asem wat sy goed ken.
   Sy linkerhand klem om haar arm. Die regterhand is ’n knellende vuis om haar kaak.
   “Kyk, slet,” sis hy in haar oor. “Kyk!”
   Dis donkermaan. Voor hulle staan Elia onder ’n akasia asof vasgevang deur die ligkol wat die voertuie se koplampe werp. Buite hierdie bleek vlek tussen niewers en nêrens nie, doem die vae gedaantes van nog bome op. Iets ritsel in die lang gras ’n ent links van hulle. In die verte huil ’n jakkals, ’n maat treur saam.
   ’n Bevel word gegee. Vier gewere word hoorbaar gereedgemaak.
   Sy wil haar oë toemaak, maar dié bly star staar asof haar ooglede gestysel is.
   Elia hoes en spoeg bloederige slym eenkant toe. Die eens wit frokkie is nou gevlek met grond, sweet, speeksel, bloed. Een skoen het verlore geraak. Sy blik is nie op die polisieoffisiere met die gewere nie. Van agter die bril wat skeef sit op sy vernielde gesig, kyk hy direk na haar. Die weerkaatsing op sy brillense maak die uitdrukking in sy oë onleesbaar.
   Nog ’n bevel. Gewere word na die skouers gelig.
   Sweet rol teen Elia se slape af. Hy beur aan die toue waarmee sy hande agter sy rug vasgemaak is, probeer speling vir sy enkels bewerkstellig, maar gee moed op. Sy kniekoppe ruk op en af. Sy kuite tril. Die mond is stroef geplooi.
   Alles voel onwerklik. Dit wat hier voor haar oë afspeel en ook wat vroeër vanaand gebeur het.
   Sy het die rooksuil van ver af gesien toe sy na Elia se huis op pad was om hom te waarsku. Wat sy huis was. Niks het die brand ontkom nie. Nie sy lessenaar, waar al sy dokumente was, of die boekrakke met die boeke wat hy so kosbaar geag het nie. Nie die foto uit beter dae waar hy en Patrice Lumumba handskud nie. Natuurlik ook nie sy Immatriculation-bewys nie. Die een stukkie papier wat ’n jaar gelede nog meer as goud werd was vir elke évolué. Die paspoort na bevoorregting.
   Die volgende oomblik het ’n voertuig langs haar stilgehou en is sy ingeboender. Die nuuskieriges wat na die verwoesting staan en kyk het, het nie een ’n vinger gelig om te keer nie.
   In hierdie oomblikke voor die onvermydelike gebeur, is Elia nie meer die ewige student, die leermeester of die man wat so filosofies kon raak nie. Nie meer Patrice Lumumba se vriend, mentor en kritikus nie. Of die man wat soveel weesgelate kinders help voed en klee en opvoed het nie. Nie meer die optimis wat net uithou en aanhou nie.
   Hy is net ’n man in ’n besmeerde frokkie met ’n bril wat skeef op sy neus sit. Een wat te veel weet. Wat ’n te groot invloed op Patrice gehad het. ’n Struikelblok geword het.
   Maar hy is veral die man wat haar liefgekry het.
   Nog ’n bevel. Die woorde dring nie tot haar deur nie, die intensie wel.
   Die klampe om haar arm en kaak verstyf.
   Glo Elia in hierdie oomblik nog aan God se wil? Die wil van ’n God wat uitkoms gebring het vir Abraham toe hy sy seun wou offer, maar vir sy eie Seun nie dieselfde genade gehad het nie? Ook nie vandag vir Elia nie.
   Sy gil toe die salvo skote klap. Asof dit onverwags was. En dalk was dit. Dalk wou sy nie glo dat hierdie wit barbare, dat César, werklik so laag kan daal nie.
   Elia se lyf ruk en tol effens na regs, sak teen die boomstam af en bly op ’n hoop lê in die vlak graf wat hy vermoedelik vroeër self moes grawe. Vlees, pees en been wat geen doel meer dien nie. Bloed wat vir oulaas deur die hart gepomp het, vlek die frokkie karmosyn – kamoefleer die smeersels stof en speeksel.
   César stamp haar met geweld eenkant toe. Sy val hard op die klipperige grond. Pyn skiet deur haar knie en elmboog, die savannegras krap haar arms. César vryf sy hande teen sy broekspype af asof hy besmet voel. Sy bleekblou oë ontmoet hare net voor ’n spoegstraal uit sy mond skiet en teen haar wang klerts.
   In die agtergrond hoor sy hoe Elia se liggaam met kluit en klip en grint toegegooi word.
   Die wêreld kantel kortstondig.
   “Elia!” Dis meer ’n oersteun as ’n uitroep. ’n Rou geluid uit dieptes van ’n plek in haar wat sy nie geweet het bestaan voor sy besef het waartoe die mens in staat is nie.
   Die eerste stewel tref haar in die sy. Die tweede teen die skouer.
   “Hoer!”
   Êrens roep ’n uil na sy maat.
   Nog ’n skop ontplof teen haar slaap.
   Die ligkol vervaag, los op in die naggeluide van donker Afrika.

Maandag 1 September Caz Overberg

Tieneke se stem kom so duidelik asof sy van die buurplasie af bel, al sit sy seker maklik ses duisend kilometer ver. Die woorde haak egter êrens in Caz se oor vas, die betekenis deur een of ander buisie of beentjie of aambeeldjie verwring. Tieneke? Ná al hierdie jare?
   “Ek sê: Moeder is op haar laaste,” herhaal haar suster toe Caz nie reageer nie – selfs in hierdie omstandighede ongeduldig.
   Só onthou Caz haar. Al het sy eintlik al vergeet.
   “Ek het nie gedink Moeder leef nog nie,” kom haar stem uiteindelik los. “Sy moet diep in die negentig wees.”
   “Sy is agt en negentig en was relatief gesond en heel helder vir haar jare, tot ’n paar dae gelede. Sy het net skielik verswak en weier om siekehuis toe te gaan. Dis ook nie nodig nie. Ek versorg haar immers die grootste deel van haar lewe al. Hoekom sal ek dit nie doen tot sy sterf nie?” Verwyt is dik loog op die bodem van haar stemtoon. Caz staar nikssiende na die blerts wat die janfrederik op die hoek van die lessenaar agtergelaat het. Klein maaifoedie kom vreet Katja se korrels en vlieg dan die hele huis vol net om weer ontslae te raak daarvan.
   Wat sê sy vir Tieneke? Jammer om te hoor Moeder is sterwend op die rype ouderdom van agt en negentig? Jammer jy het toe nooit getrou nie en is op vyf en sestig seker nou te oud daarvoor? Jammer ek het nie tog probeer kontak maak nadat ek een en dertig jaar gelede, toe ek julle die nodigste gehad het, soos ’n brandsiek brak weggejaag is nie?
   “Hoekom my eens laat weet, Tieneke?” Die vraag klink harteloos. Sou harteloos gewees het in enige ander omstandighede. Is dalk steeds.
   “Moeder wil jou sien voor sy sterf.”
   Alles om haar word stil. Die wind in die oliewenhout, die gejil van voëls. Die sagte dreun van die rekenaar. Asof sy in een fel oomblik van haar gehoor ontneem is.
   “Wát?” Die woord spat uit haar mond.
   “Daar is nie baie tyd nie. Jy sal ’n Schengen moet kry. Jy sal na die Belgiese Konsulaat toe moet gaan. Ek neem aan jy het darem ’n paspoort. Jy moet eers die vliegkaartjie koop, anders word die visum nie uitgereik nie. Jy wil sekerlik nie in Dubai of Istanbul jou tyd mors nie, vergeet dus Emirates en die Turkse lugdiens, al vlieg hulle Brussel toe. KLM vlieg direk Amsterdam toe en van daar kry jy die trein na Gent-Dampoort. Dit duur ongeveer drie ure. Afhangende van watter trein jy neem, stap jy drie of vier keer oor. Rotterdam, dalk Roosendaal, Antwerpen Sentraal, Gent-Sint-Pieters. Van Gent-Dampoort af neem jy Bus 3. Jy klim af by …”

 

* * * * * * *

 

Lees ook:

 

Boekbesonderhede

 
Foto met dank van Romanzalesersblog


» read article

’n Goeie dag vir boomklim: Lees ’n uittreksel uit Jaco Jacobs se nuwe jeugroman

’n Goeie dag vir boomklimJaco Jacobs se aangrypende grootwordverhaal ’n Goeie dag vir boomklim het pas by LAPA verskyn.

Hierdie lekkerlees-jeugroman vertel die verhaal van ‘n middelkind wat moeg is daarvoor om in sy twee broers se skaduwee te leef. Sy ouer broer breek swemrekords en meisies se harte. Sy kleinboetie is op nege reeds ’n uitgeslape entrepreneur met briljante geldmaakplanne. En Marnus-die-middelmannetjie voel partykeer asof hy onsigbaar is.

Op ‘n dag verander alles egter wanneer ‘n meisie genaamd Leila een oggend aan Marnus-hulle se deur kom klop en vra hy moet ‘n petisie teken. So begin ‘n onverwagse avontuur wat moontlik alles vir Marnus kan verander …

Dié heerlike verhaal, wat gepas is vir jonk en oud, is ook ingesluit op Exclusive Books se jaarlikse Kersfeeslys – ‘n aanduiding dat een van die topboeke van die jaar is. Onthou: ‘n mens word nooit te oud vir boomklim nie!

Vir ‘n voorsmakie, hier is vier aanhalings en ‘n vet uittreksel uit ’n Goeie dag vir boomklim:
 

 

“’n Boom?”
   Ek kyk verbaas na Leila.
   Sy knik. “’n Witkaree. Wetenskaplike naam Rhus pendulina.”
   “Aangename kennis, boom,” sê ek.
   Die boom staan stil en effens treurig in die vroegoggendhitte.
   Ek vryf oor die skurwe stam. “Is dit ’n bedreigde spesie of iets?”
   “Nie regtig nie,” sê Leila sonder om na my te kyk. Sy kyk boontoe asof sy wil seker maak elke blaar is nog op sy plek. “Baie mense plant witkarees in hulle tuin. Hulle het nie baie water nodig nie en groei vinnig.” Sy klink ’n bietjie soos iemand wat ’n TV-program aanbied.
   Ek frons. “So, hoekom het jy ’n petisie opgestel om die boom te red?”
   Leila kyk lank na my, asof sy probeer besluit wat sy van my dink.
   Ek wonder wat sy sien. Ek het nie blonde hare, blou oë en bultende spiere soos my oudste broer nie. Ek het nie ’n wipneus vol sproete en ’n opvreet-oulike gesiggie soos my kleinboetie 14 nie. Nie dat ek dink my kleinboetie se gesig is opvreet-oulik nie, maar ou tannies is geneig om so te dink – net voordat Adrian hulle met die een of ander skelmstreek oorreed om vir hom geld te gee.
   My hare is bruin en effens te lank en vol kroontjies wat dit gedurig in alle rigtings laat staan. My oë is groen. As ek by my broers is, is ek altyd die laaste een wat enige iemand raaksien. Marnus-die-middelmannetjie. Soms voel dit asof ek onsigbaar is.
   Stadig blaas Leila haar asem uit terwyl sy my steeds stip dophou. “Dit is nie sommer enige boom nie,” sê sy. “Dit is die Boom in die Middel van die Heelal.” ’n Mens kan die hoofletters in haar stem hoor.
   Voor ek dit kan keer, proes ek van die lag. Hierdie meisiekind is nie lekker in haar kop nie. Wat het my besiel om al die pad tot hier by die parkie te stap, drie straatblokke ver, sodat sy my ’n boom kan wys?
   “Die Boom in die Middel van die Heelal?” vra ek.
   “Vergeet dit.” Haar oë flits. “Ek het gedink … Toemaar, los dit net.”
   Sy klink meteens woedend, en ek verwag dat sy gaan omdraai en wegstap. Uit die manier waarop sy my aangluur, is dit duidelik dat sy verwag ék moet die pad vat. Ek laat my nie twee keer nooi nie. Met ’n skoueroptrek draai ek om en begin terug huis toe loop. Ek het nie lus vir mallerige meisiekinders se geselskap nie. Buitendien, ek het skottelgoed om te was.
   Daar is nog net drie en twintig dae van hierdie aaklige Desembervakansie oor. Jip, ek het getel. Hoe vinniger ek vandag se skottelgoedbeurt agter die rug kry, hoe beter. Dan bly daar nog net twee en twintig wasbakke vol vuil skottelgoed oor.
   “Toe ek klein was, het ek altyd in hierdie parkie kom speel,” sê Leila. Haar stem is so sag dat ek byna-byna nie kan hoor wat sy sê nie. Ek gaan staan. “Ek het in hierdie boom geleer boomklim.” Ek draai om, maar dit lyk of sy nie eens weet dat ek na haar staan en kyk nie. Dit lyk asof sy met die boom praat. “Nie alle bome is goeie boomklimbome nie. ’n Witkaree se stam is skurf en jy kan maklik jou velle verloor as jy gly. Dis nie regtig ideaal vir boomklim nie, maar hierdie een se takke is lekker laag en dik. Hulle groei naby aan mekaar sodat jy tot amper heel bo kan klouter. Perfek vir boomklim.” Sy streel oor die boom se stam.
   Ons kyk albei om toe ’n wit bakkie oor die gras aangery kom.
   “Dis hulle,” sê Leila met ’n donker stem.
   Ek weet nie wie “hulle” is nie. Dalk die ouens met die wit jasse wat haar kom haal om haar te gaan toesluit in ’n plek vir mense wat met bome praat?
   Ek voel dadelik skuldig oor die gedagte.
   Die bakkie hou stil en twee mans klim uit. Een van hulle het ’n knipbord met papiere wat hom baie belangrik laat lyk. Sy hemp span oor sy maag sodat dit lyk of sy knope enige oomblik gaan afspring, en sy voorkop blink van die sweet.
   Die ander een is lank en maer, met ’n spits gesig en ’n yl snorretjie. Hy kyk nie een keer na ons kant toe nie – hy begin net dadelik die boom bestudeer.
   “Ek het ’n petisie opgestel,” sê Leila vir die man met die knipbord. Sy hou die papier met die handtekeninge na hom uit, asof sy wil wys haar papier is net so belangrik soos syne. “Amper vyftig mense het dit al geteken.”
   Aan haar stemtoon kan ’n mens hoor Leila tel die stemme op haar petisie nes ek die dae aftel wat ek nog skottelgoed moet was.
   Ek voel skielik sleg omdat ek nie my handtekening op die papier wou sit nie.
   “Te laat,” sê die man sonder om van sy knipbord af op te kyk. “Papierwerk is gedoen.”
   “Maar dis ’n petisie!” sê Leila. Haar blou oë blits. “Mense het dit geteken omdat hulle nie wil hê die boom moet afgesaag word nie. Amper vyftig mense. Mense wat omgee. Julle kan tog nie net aangaan daarmee nie.” Haar stem ry op en af soos ’n wipplank.
   Die man trek sy skouers op. “Probeer die munisipale bestuurder.”
   “Die munisipale bestuurder?” vra Leila hoopvol.
   “Met vakansie,” sê die man. “Einde Januarie terug.”
   Dit klink of dit vir hom te veel moeite is om in volsinne te praat.
   Die maer man begin met presiese treë rondom die boom stap. Hy kyk daarna soos ek en Donovan en Adrian altyd na die laaste skeppie Sondagmiddagpoeding in die bak kyk. Dit lyk asof hy van plan is om nie net die boom af te saag nie, maar dit te eet ook.
   “Wanneer is julle van plan om dit af te saag?” Met die laaste paar woorde klink dit of Leila se stem oor ’n spoedhobbel jaag.
   “Pyp word vroeg in Januarie gelê,” antwoord die man. “Boom moet vandag val.”
   Leila trek haar asem skerp in. Haar oë rek. Sy begin haar sandale afstroop en skop dit eenkant toe. Voor ek kan vra wat sy doen, spring sy om en begin rats teen die boom opklouter.
   “Waar gaan jy nou?” vra die man verbaas.
   Leila se rok flap om haar bene. Ek staan saam met die twee mans van die munisipaliteit en kyk hoe sy haar op ’n tak tuismaak. Net haar twee kaal voete hang tussen die blare uit. Haar voetsole is vuilbruin soos die binnekant
van haar sandale.
   Die man van die munisipaliteit kyk pleitend na my, asof hy verwag ek moet iets doen. Ek trek net my skouers op. Die man sug en bring ’n sakdoek te voorskyn. Stadig vee hy die sweet van sy rooi voorkop af. “Daai meisiekind.” Hy skud sy kop. “Praat met haar,” sê hy vir my. “Die pypleiding. G’n keuse nie. Boom is in die pad.”
   “Die boom was eerste hier!” roep Leila.
   “Moenie worry nie, Mister Venter, sodra my span hier is, kan een van hulle met ’n leer opklim en die meisiekind daar afhaal,” sê die maer man met die rotgesig. Sy stemtoon is dreigend.
   “Niemand vat aan my nie,” kom Leila se stem tussen die blare uit.
   Ek kyk op na die boom. Strepies sonlig flits verblindend tussen die blare, amper soos wanneer die son op water speel. ’n Onverwagse duiseligheid laat die sonlig voor my oë swem. Dit lyk asof die boom stadig in die rondte draai. Ek
knyp ’n oomblik lank my oë toe.
   Ek dink aan my oudste broer wat vandag weer die hele dag lank langs die swembad gaan lê en dreig om my wedgies te gee as ek nie vir hom koeldrank aandra nie.
   Ek dink aan my kleinboetie, die snotkopslawedrywer, wat my elke oggend beveel om sy bed op te maak in ruil vir sakgeld.
   Ek dink aan die deurklokkie wat “Jingle Bells” speel en die meisie met die draadjies wat betaal het sodat my broer haar kan soen.
   Ek dink aan my skoolrapport. Ek het hierdie kwartaal 77% vir wiskunde gekry – meer as 10% beter as verlede kwartaal – en ek het die beste in my klas in Afrikaans gevaar. Meneer Fourie sê dis omdat ek sulke goeie opstelle skryf. My pa het nie eens my rapport raakgesien nie, want hy was te besig om Donovan uit te trap oor sy vrot punte en Adrian te prys oor sy briljante rapport. Maak nie saak wat gebeur nie, ek verdwyn altyd iewers tussen my twee broers. Altyd iewers in die middel, waar niemand my raaksien nie.
   Toe ek weer my oë oopmaak, kyk ek af en sien die rooi-en-wit vadoek oor my skouer. Ek het skoon daarvan vergeet – ek het wraggies al die pad tot hier geloop, drie blokke ver, met ’n vadoek oor my skouer. Dit voel soos die soort vreemde ding wat Leila sal doen. Miskien is haar vreemdheid aansteeklik.
   Ek dink aan die hoop skottelgoed wat by die huis vir my wag.
   Bokant my skop Leila se twee vuil voete heen en weer tussen die groen blare.
   Iewers koer ’n tortelduif.
   Die rooigesig-man van die munisipaliteit snuit sy neus.
   Ek dink partykeer doen ’n mens in ’n oogwink, sonder om te dink, iets wat jou hele lewe verander.
   Jy vra iemand in die middel van ’n grilfliek om met jou te trou, soos my pa my ma gevra het.
   Jy besluit vyfuur in die oggend jy is lus vir roomys, soos my pa se suster, tannie Karla, verlede jaar toe sy douvoordag in ’n motorongeluk beland het en verlam is.
   Of jy klim agter ’n vreemde meisiekind aan in ’n boom, met ’n kombuisvadoek oor jou skouer.

Boekbesonderhede


» read article

Wen een van vyf Jaco Jacobs-geskenkpakke ter viering van sy nuwe tienerboek, ’n Goeie dag vir boomklim

’n Goeie dag vir boomklimJaco Jacobs se jongste tienerboek, ’n Goeie dag vir boomklim, het pas op LAPA se rakke verskyn!

Partykeer doen ’n mens in ’n oogwink iets wat jou hele lewe verander. Soos om agter ’n vreemde meisiekind aan in ’n boom te klim …

’n Goeie dag vir boomklim vertel die verhaal van middelkind-Marnus wat uiteindelik ’n kans kry om raakgesien te word wanneer hy eendag saam met ’n meisiekind bo in ’n boom beland in ’n desperate poging om te keer dat dit afgekap word.

Om die vrystelling van Jacobs se splinternuwe boek te vier, plaas ons vandeesweek vier van ons gunsteling-aanhalings uit die boek op ons Facebookblad.

Vyf gelukkige lesers kan elk ’n kans staan om ’n fantastiese Jaco Jacobs-geskenkpak te wen! Om in aanmerking te kom vir dié wonderlike prys, besoek ons op Facebook en like die aanhalings uit ’n Goeie dag vir boomklim.

Loer na die uittreksels op Facebook:

 

Boekbesonderhede


» read article

Lees ’n uittreksel uit Skuldig, en loer na Martin Steyn se foto’s van die Durbanville-Winterfees

SkuldigDonker spoorSkuldig deur Martin Steyn het vanjaar op LAPA se rakke verskyn, en volg na sy skitterende debuutroman, Donker spoor.

In Skuldig word ‘n middeljarige tandarts tereggestel in sy sitkamer en Adjudant Colin Menck probeer uitpluis hoekom die woord SKULDIG in bloed teen die muur geskryf is.

Steyn het ‘n uittreksel uit Skuldig op sy webblad gedeel waarin Menck op die grusame toneel afkom.

Lees die uittreksel:

Die man lê op sy maag, sy bene effens gebuig, sy kop na links gedraai. Sy linkerarm lê oor sy kruis, sy regterarm langs sy sy. Hy het ’n ligbruin broek aan, donkerder bruin leerskoene en ’n blou hemp. Sy hare is donker, met meer grys as in sy netjiese baard. Die gat in sy voorkop is meer na links, klein en netjies. Rooi strepe loop af tot in die bloedpoel wat in die mat se vesels dik en taai geword het. Sy linkeroog is halfoop, die ander een is verberg in die bloed. Die lug ruik soos koper, en iets chemies—serebrospinale vog.

Adjudant Colin Menck kyk in die rondte. Dis ’n gesinskamer. Donkerbruin leerbanke, redelike groot televisieskerm, DStv-dekodeerder en tuisteaterstel, ingeboude kaggel met ’n reghoek teëls daarvoor, Car Magazine op die koffietafel. Daar is geen teken van ’n struweling nie. Selfs die tydskrif is netjies op die tafel gesit, by die hoek, ewe ver van die twee rande af. Daar is ook geen teken van gedwonge toegang nie. Die enigste bewys van geweld is die liggaam op die mat.

En die bloed.

Menck kyk weer na die man se oop oog. Hoekom het hy nie baklei nie?

“Doppie is nie hier nie.” Die toneeldeskundige van die Plaaslike Kriminele Rekordsentrum staan van sy knieë af op. Hy het ’n blou papieragtige oorpak aan, ligblou papiersokkies oor sy skoene en donkerder blou latekshandskoene. “Rewolwer?”

 
Steyn het vanjaar by die Durbanville-Winterfees meer vertel oor Donker spoor en Skuldig en hoe hy sy navorsing aanpak. Hy het gesels oor polisieprosedure, korrekte kleredrag en hoe om bewysstukke op ‘n misdaadtoneel te verseël. Steyn het ook ‘n storie met die gehoor gedeel wat hy in potlood geskryf het toe hy 17 was.

Loer na Steyn se foto’s:

 

 
Lees ook:

 

Boekbesonderhede


» read article

Romanzaliefhebbers: Lees ’n uittreksel uit Miljarde sterre deur Elise Keyter

Miljarde sterreMiljarde sterre is Elise Keyter se jongste liefdesroman.

‘n Swanger Marlie kom na drie maande huis toe, reg om met haar man Ian te versoen. Sy besef egter gou dat daar ’n kentering in hulle verhouding moet kom as sy weer in alle opsigte haar man se beminde wil wees, en maak daadkragtig werk daarvan.

Die Romanzalesersblog het ‘n heerlike uittreksel uit hierdie roerende liefdesverhaal gedeel. Lees die proestukkie om uit te vind hoe Ian gereageer het toe Marlie by die huis opdaag:

Marlie lek oor haar droë lippe. Sy is verskriklik dors, maar haar keel is toegetrek van spanning en sy wonder of sy enigiets in sy teenwoordigheid afgesluk sal kry.

“Dit sal lekker wees, dankie,” sê sy nogtans en klim die trappies uit.

Ian laat haar eerste by die oop voordeur inloop. Aan die een kant van die ingangsportaal lê die sitkamer met sy groot vensters en blik op die swembad. Marlie kom onwillekeurig tot stilstand en haar oë neem die toneel gretig in. Alles is nog presies soos sy dit gelaat het; asof sy nooit weg was nie. Selfs die blompot op die sytafeltjie wat sy ná baie oorweging op ’n vlooimark gekoop het, spog met vars blomme.

Boekbesonderhede


» read article